“Je moet vertragen om iemand écht te kunnen zien”

Werken als sociaal psychiatrisch verpleegkundige vraagt niet alleen aandacht, maar ook een stevige opleiding. SPV’ers hebben meestal een hbo-verpleegkundige achtergrond met een specialisatie in psychiatrie. Tijdens de opleiding leer je hoe je mensen écht kunt zien en aansluiten bij wat zij nodig hebben. 

Voor Mieke kwam het vak pas echt tot leven in de praktijk. “De opleiding geeft je de basis, maar je leert pas écht hoe je kleine signalen oppikt en gesprekken aanpast aan de cliënt door meters te maken in de praktijk.” Meelopen met collega’s, praktijkervaring en intervisie in het team zijn daarom essentieel om als SPV optimaal te kunnen aansluiten bij de behoeften van cliënten. 

Veel cliënten melden zich aan met depressie en/of angstklachten. Maar bij ouderen is de werkelijkheid vaak complexer. Mieke vertelt dat ze in elk gesprek alert blijft op subtiele signalen: herhaling, geheugenverlies, het niet meer kunnen toepassen van adviezen. 

“Je hebt voortdurend je voelsprieten aan,” zegt ze. “Als iemand iets niet meer oppakt, stel ik mezelf altijd de vraag: ligt dit aan de psychiatrische klachten, of speelt er iets anders mee?” 

Soms blijkt er sprake te zijn van beginnende dementie. De behandeling verandert dan mee. 

“Wanneer we zien dat iemand niet meer kan onthouden wat we bespreken, of dat vaardigheden niet meer beklijven, dan past een psychotherapeutisch traject niet altijd meer. Dan gaan we van behandelen naar begeleiden. Structuur bieden, houvast geven, en zorgen dat de juiste ketenpartners worden aangesloten om de begeleiding over te nemen.” 

Naast haar werk op de poli geeft Mieke consultatie aan verschillende verpleeghuizen. Eens in de vier weken schuift ze aan in een multidisciplinair overleg. “Ze brengen dan de cliënten in bij wie het gedrag moeilijk te duiden is,” legt ze uit. “We puzzelen samen: is dit psychiatrie, somatiek, overprikkeling, dementie? Je onderzoekt het met elkaar.” 

Het geeft haar energie om professionals buiten GGz Centraal verder te helpen. 

“Het is mooi als je merkt dat een team in het verpleeghuis handvatten krijgt waardoor iemand beter te begeleiden is. Je ziet dan echt verschil in de dagelijkse zorg.” 

''Ouderenzorg werkt alleen als je elkaar weet te vinden. Niemand kan dit werk in zijn eentje doen.”

Wat Mieke bijzonder vindt aan haar werk bij GGz Centraal, is de sfeer binnen het team. 

“We hebben een heel fijne manier van samenwerken,” vertelt ze. “Je overlegt snel even met een psycholoog of psychiater, of je spart met de klinisch geriater. Iedereen brengt iets anders in, en samen kom je verder. Je staat er nooit alleen voor.” 

Die collegialiteit maakt dat ze zichzelf kan blijven ontwikkelen. Maar minstens zo belangrijk vindt ze het contact met de cliënt. 

“Je werkt met mensen die een heel leven achter zich hebben. Verhalen over vroeger, over verlies, over wat nog waardevol is… Als je ziet hoe iemand stap voor stap weer grip krijgt, dat blijft bijzonder.” 

Werken als sociaal psychiatrisch verpleegkundige in de ouderenpsychiatrie vraagt om geduld, professionaliteit en menselijkheid. En dat is precies wat Mieke zo aanspreekt. 

“Het is een vak waarin je echt iets kunt betekenen,” zegt ze. “Of het nu gaat om een puzzelstukje dat op zijn plek valt, een familie die opgelucht ademhaalt, of een cliënt die zich weer gezien voelt, dat maakt dit werk zó waardevol.”