'Individuele problemen bestaan eigenlijk niet op zichzelf. Alles heeft met elkaar te maken.'

Complexe situaties vragen om lef, vakmanschap en vertrouwen

Wat doe je als een jongere vastloopt, ouders uitgeput zijn en eerdere hulp niet werkt? Voor Albert is het antwoord helder: dan kijk je niet alleen naar het individu, maar naar het hele systeem. Als systeemtherapeut binnen team GezinsFACT van MetMaya. Hij werkt dagelijks met gezinnen waar problematiek zich opstapelt en reguliere zorg vaak niet meer aansluit. “Individuele problemen bestaan eigenlijk niet op zichzelf,” zegt hij. “Alles heeft met elkaar te maken.”

“Je behandelt geen individu, je behandelt een geheel.” -Albert Aalbers, systeemtherapeut bij MetMaya

Van volwassenpsychiatrie naar systemisch werken

Albert begon zijn loopbaan in de volwassenpsychiatrie. Vanuit klinische gezinsbehandeling groeide zijn fascinatie voor systemisch werken. In ambulante teams, forensische zorg en ACT- en FACT-constructies werkte hij met mensen die vaak als ‘zorgmijdend’ of ‘moeilijk bereikbaar’ werden bestempeld.

“Er is geen enkel mens die geen hulp wil,” zegt hij. “Alleen de manier waarop iemand hulp vraagt, kan problematisch zijn voor de samenleving. Als je vastzit, machteloos bent of trauma hebt meegemaakt, probeer dan maar eens netjes en rustig om hulp te vragen.”

Die overtuiging vormt de kern van zijn werk als systeemtherapeut. Niet het gedrag aan de oppervlakte staat centraal, maar de dynamiek eronder. “Als een jongere ontspoort, kijk ik altijd: wat gebeurt hier in het gezin? Wat speelt er tussen ouders? Wat is er generaties lang doorgegeven?”

Behandelen in de context van het gezin

Binnen MetMaya werkt Albert in het team GezinsFACT. Toch benadrukt hij dat zijn verhaal niet zozeer over een methodiek gaat, maar over een manier van kijken.

“Je kunt een kind met ADHD of autisme individueel behandelen, maar als je de context niet meeneemt, verandert er weinig. Ouders zijn vaak al jaren aan het vechten en zoeken. Dan ga je niet van bovenaf uitleggen hoe het moet. Je gaat samen onderzoeken wat er gebeurt.”

Systeemtherapie betekent volgens hem dat je patronen zichtbaar maakt. Dat je laat zien hoe gedrag van het ene gezinslid het andere beïnvloedt en andersom. “Er is zelden een simpele oorzaak-gevolgrelatie. Het is circulair. Ouders reageren op gedrag van hun kind, het kind reageert weer op ouders. Dat versterkt elkaar.”

Dat vraagt om lef. Want gesprekken kunnen confronterend zijn. “Het moet soms schuren. Als iedereen na drie kwartier zegt ‘bedankt en tot volgende week’ zonder dat er iets geraakt is, dan is er weinig gebeurd.”

Thuis, waar het echt gebeurt

Een belangrijk onderdeel van zijn werk is dat hij vaak bij gezinnen thuiskomt. “Daar zie je wat er echt speelt. Je ziet hoe mensen leven, hoe ze met elkaar praten of juist niet. Dat krijg je op kantoor nooit helemaal scherp.”

Tegelijkertijd vraagt dat om professioneel evenwicht. “Je werkt vanuit de relatie. We weten uit onderzoek dat de kwaliteit van de relatie belangrijker is dan de specifieke techniek. Maar relatie betekent niet dat je alleen maar begrip toont. Soms moet je ook ontregelen. Iets benoemen wat iedereen voelt, maar niemand uitspreekt.”

Albert schuwt daarbij directheid niet. “Ik ben niet zo bang voor boosheid of weerstand. Als mensen voelen dat je oprecht bent en naast ze staat, kunnen ze veel verdragen.”

Complexiteit als uitdaging

Wat hem aantrekt in het vak, is juist de complexiteit. Gezinnen waar meerdere problemen samenkomen: psychiatrie, trauma, verslaving, schulden, schooluitval of dreigende uithuisplaatsing.

“Dit zijn gezinnen waar al veel geprobeerd is. Waar reguliere zorg niet voldoende aansluit. Dan moet je breder kijken. School, financiën, netwerk, huisvesting. Alles beïnvloedt elkaar.”

Die brede blik maakt het werk intensief, maar ook betekenisvol. “Je ziet hoe gezinnen vastlopen in patronen. En als het lukt om daar beweging in te krijgen, al is het klein, dan is dat enorm waardevol.”

Ruimte voor vakmanschap binnen MetMaya

Wat maakt werken bij MetMaya bijzonder? Voor Albert is dat de ruimte om echt systemisch te werken.

“Ik zocht weer meer mildheid en inhoudelijke vrijheid. In forensische settings ben je continu scherp op veiligheid en grenzen. Hier kan ik meer vanuit relationele veiligheid werken.”

Binnen het team wordt caseload gedeeld en is er veel onderlinge afstemming. Er wordt samengewerkt met ervaringsdeskundigen en externe partners zoals lokale (wijk)teams en scholen. Tegelijkertijd is er ruimte voor eigen stijl.

“Ik geloof dat je als systeemtherapeut deskundig bent in het niet-weten. Je hebt hypotheses, kennis en ervaring, maar uiteindelijk moeten gezinnen zelf weer regie ervaren. Wij bieden perspectief, ontregelen soms en stellen vragen die nog niet gesteld zijn.”

Die combinatie van expertise en bescheidenheid typeert het vak. “Je bent niet degene die het gezin ‘repareert’. Je helpt zichtbaar maken wat er gebeurt en creëert ruimte voor andere keuzes.”

Werken aan generaties

Systeemtherapie stopt niet bij het hier en nu. “Veel patronen lopen generaties door. Als je alleen kijkt naar wat er nu gebeurt tussen ouders en kind, mis je waar het vandaan komt. Door die lijnen zichtbaar te maken, ontstaat inzicht, begrip en soms ook verzachting.”

Dat vraagt om reflectie, ook op jezelf als professional. “Je moet stevig en tegelijkertijd open staan. Blijven leren en kijken naar je eigen aannames.” Voor Albert is dat precies wat het werk levend houdt.

“Ik ben echt een vakfanaat. Dit werk raakt aan hoe mensen met elkaar samenleven. Als je daar een stukje beweging in kunt brengen, hoe klein ook, dan doet dat ertoe.”

Meer weten of meedoen?

Wil jij werken in een organisatie waar nabijheid en vakmanschap samenkomen? Waar je echt onderdeel bent van een systeem rondom het gezin en met elkaar verantwoordelijk bent voor passende zorg? Bekijk dan onze vacature voor systeemtherapeut.

Geïnspireerd en wil je meer weten over een carrière binnen de aanvullende specialistische jeugdhulp in de regio Amersfoort? Ontdek de mogelijkheden en vind de rol die bij jou past.